To przyszło z lasu. Jak większość dziwnych rzeczy*. Wokół komiksu „Przez las” Emily Carroll

przez_las

Słyszeliście kiedyś o tym, że las jest miejscem niebezpiecznym? Że można się w nim z(a)gubić, że żyją tam wilki, które czyhają, by was zjeść, i że wszelkie zło tam właśnie się gnieździ, w tej gęstwinie i w ciemności? Z pewnością. Przecież nie raz wam opowiadano, co się stało z Jasiem i Małgosią albo z Czerwonym Kapturkiem. Nie raz wam mówiono, że to tam, w samym jego środku, tańcują w nowiu rusałki, wabiąc i zabijając młodzieńców, i że w najciemniejszych kniejach ukryty jest legendarny kwiat paproci, strzeżony przez złe moce. I choć wszystkie te historie powstały bardzo dawno temu, choć potrafimy je rozłożyć na części pierwsze i racjonalnie je zanalizować, to strach, które one budzą, strach, który budzi w naszym sercu gęsty, ciemny las – on pozostał.

przez_las_21_22

„Przez las” Emily Carroll to zbiór sześciu opowieści graficznych, z czego jedna, bazująca na klasycznej historii o Czerwonym Kapturku, jest rozbita na Wprowadzenie i Zakończenie, tworząc tym samym swoistą klamrę wokół pięciu pozostałych. Nastrojem historie te nawiązują do klimatu grozy opowiadań pisanych przez braci Grimm, tych pierwotnych, bez cenzury, zanim jeszcze baśnie zaczęły być kojarzone wyłącznie z odbiorcą najmłodszym. Bracia Grimm nie są jednak jedyną inspiracją dla rysowniczki; równie chętnie nawiązuje ona do baśni Charles’a Perraulta czy Hansa Christiana Andersena (choć akurat opowieści o syrence w zbiorze „Przez las” nie umieszczono). Mocną stroną Carroll są nie tylko rysunki, ale też teksty: sposób prowadzenia narracji, dialogi i monologi bohaterów. Zarówno rytm wypowiadanych kwestii i powtarzanych pieśni, jak i sugestywność wypowiedzi mocno zakorzeniają się w pamięci czytającego.

Brałam ślub z moim miłym na wiosnę,
Lecz już latem mnie zamknął na klucz,
Na jesieni pozbawił mnie życia,
Zimą zaś gniłam tu jako trup.

Wszystko zaczęło się od komiksu „Jego twarz cała we krwi”, będącego jednocześnie pierwszym (web)komiksem autorki. Umieszczony w sieci w październiku 2010 roku, w czasie Halloween zaskakująco szybko się rozprzestrzenił, będąc później dziełem wielokrotnie udostępnianym, analizowanym i cytowanym. Stał się fenomenem, podobnie jak Emily Carroll, której historie chętnie umieszczano w następnych latach w antologiach komiksu i która w ciągu niespełna sześciu lat zdobyła wiele istotnych dla branży nagród, w tym Joe Shuster Award w kategorii Znakomity twórca komiksów webowych oraz podwójną nagrodę Eisnera w roku 2015, m.in. za zbiór „Przez las”.

przez_las_72_73

Biorąc do ręki wspomniany zbiór, w pierwszej chwili odczuwamy jego fakturę. Jest genialna! Chropowatość elementów obrazujących leśną gęstwinę, zestawiona z gładkością śniegu, zachodzącego, krwawego słońca i delikatnymi wypukłościami liter. Uwagę zwracają ubiory postaci, pozwalające przypuszczać, w jakiej epoce dana historia się rozgrywa, a także nagromadzenie intensywnych odcieni czerwieni, granatu i czerni. To, co w opowieściach Carroll zdecydowanie zachwyca, to brak jednoznacznego zakończenia. Kończąc czytać, długo zastanawiamy się, co się właściwie wydarzyło. Czy całe to zło, które wychodzi z ciemności, faktycznie istnieje, czy jest tylko wytworem wyobraźni bohatera, wyrazem jego ogromnego, zakorzenionego jeszcze w dzieciństwie strachu, a może poczucia winy? Czy brat zabił brata, czy tylko bestię? Czy bestia istniała? Czy wilk, któremu „wystarczy, że znajdzie cię tylko raz”, naprawdę czyha w lesie? Co się stało z młodą panią na zamku – z tą pierwszą, a potem z tą drugą? Te wszystkie makabryczne zdarzenia dzieją się naprawdę czy tylko rodzą się z naszej samotności, zagubienia, lęku? Gdzie przebiega granica między rzeczywistością a wyobraźnią? Emily Carroll nie podsuwa nam gotowych odpowiedzi, ale porusza w nas jakąś strunę, która każe nam się z tymi pytaniami zmierzyć.

przez_las_198_199

Jeśli nadal nie czujecie się przekonani do zbioru „Przez las”, zerknijcie na stronę autorki –> klik! klik! Znajdziecie tam kilka komiksów, które z pewnością rozbudzą w was apetyt na więcej.

___

Przez las
tekst & rysunki: Emily Carroll
oryg.: Through the Woods (2014)
przeł.: Marta Bręgiel-Benedyk
Wydawnictwo Entliczek, Warszawa 2016

ZAWARTOŚĆ ZBIORU:
Wprowadzenie
„Dom sąsiada”
„Dłonie pani są zimne”
„Jego twarz cała we krwi”
„Moja przyjaciółka Joanna”
„Rodzinne gniazdo”
Na zakończenie

* Wszystkie cytaty pochodzą ze zbioru Emily Carroll „Przez las”.

 

Advertisements

One thought on “To przyszło z lasu. Jak większość dziwnych rzeczy*. Wokół komiksu „Przez las” Emily Carroll

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s