Bożeny Fabiani gawędy o sztuce

Aby dzieło sztuki, ilustrujące jakiś temat, mogło właściwie przemówić, musi trafić na odbiorcę przygotowanego. Inaczej pozostanie nieme, zatrzaśnięte na wszystkie spusty. A struktura niema traci sens, staje się nieciekawa i zbędna.

(Gawędy o sztuce sakralnej, s. 11)

Bożena Fabiani, Gawędy o sztuce

Sztuka. Gdzieś w podświadomości świta nam, że wypada się na niej trochę znać (zwłaszcza, gdy chcemy odnieść sukces, brylować w towarzystwie tudzież zwrócić czyjąś uwagę, sprawiając wrażenie znawcy wyrafinowanego), jednak zazwyczaj kompletnie jej nie rozumiemy, przez co wydaje nam się nudna. Obcowanie z rzeczami, o których mówić potrafimy jedynie w kategoriach „podoba mi się – nie podoba” i „ładne – brzydkie”, na dłuższą metę wcale nie bawi. Gdy w końcu los rzuca nas do muzeum, do znanego kościoła, gdziekolwiek, gdzie przychodzi nam ze sztuką obcować, odczuwamy to niemal boleśnie.

A nie zawsze przecież jest tak, że sztuka ani trochę nas nie interesuje. Oczywiście, jeśli ktoś nie ma absolutnie serca do architektury czy malarstwa, nie stanie się raptem ich koneserem i znawcą, choćby miał najlepszych nauczycieli świata. Często jednak bywa tak, że nigdy, nawet w szkole, nie trafiliśmy na osobę, która o sztuce potrafi opowiadać w sposób tak fascynujący, jak prosty, bez stwarzania wrażenia, że pojmowanie jej zarezerwowane jest dla wybranych. W taki właśnie sposób opowiada o sztuce Bożena Fabiani. Przekazywana przez nią wiedza o artystach i ich dziełach staje się nagle czymś przystępnym, zrozumiałym, a przede wszystkim ciekawym.

***

„Gfabiani_sakralnaawędy o sztuce sakralnej”
wyd. PWN, Warszawa 2016

W zasadzie jest to piąty już tom gawęd o sztuce w wykonaniu autorki. Co go wyróżnia, to fakt, że w całości poświęcony jest malarstwu sakralnemu o tematyce ewangelicznej. Uwagę przykuwa już sama struktura książki – rytm prezentowania obrazów nadają koleje życia Jezusa Chrystusa, od zapowiedzi jego przyjścia na świat aż po śmierć i zmartwychwstanie. Każdy rozdział składa się przy tym z trzech elementów: fragmentu Ewangelii, komentarza historycznego i opisu obrazu (przy czym opis zazwyczaj można porównać od razu z samym obrazem zamieszczonym w książce, co dodatkowo urozmaica lekturę). Czyta się to lekko, a wyszukiwanie na obrazach detali, o których wspomina Fabiani, sprawia naprawdę ogromną przyjemność – nagle prezentowane dzieło staje się czymś więcej niż tylko ładnym obrazkiem.


fabiani_wybor„W kręgu sztuki. Wybór gawęd”
wyd. PWN, Warszawa 2015

Jak zaznacza we wstępie sama autorka, książka ta jest zbiorem esejów w większości już publikowanych, wybranych z wcześniejszych tomów gawęd o sztuce. W swych tekstach, poprzedzonych z reguły krótkim wprowadzeniem i uzupełnionych barwnymi ilustracjami, Fabiani, przytaczając szereg anegdot i interesujących faktów, snuje opowieści o malarzach, architektach i rzeźbiarzach, których dzieła na trwałe zapisały się w historii sztuki, a także o tych twórcach, którzy z różnych powodów dopiero są odkrywani (jak Elisabetta Sirani, włoska malarka z XVI wieku). Autorka zachowuje przy tym chronologię, zaczynając swe opowieści od zespołu mozaik z Rawenny z czasów świetności cesarstwa bizantyńskiego (VI wiek), a kończąc na… genialnym fałszerzu dzieł Vermeera z wieku XX. Najwięcej miejsca poświęcono w tym zbiorze sztuce włoskiej, nieco mniej – holenderskiej, a w dalszej kolejności francuskiej, hiszpańskiej i niemieckiej. Trochę szkoda, że sztuka europejska okrojona została do zaledwie pięciu krajów (osobiście chętnie przyjrzałabym się malarstwu skandynawskiemu), z drugiej strony, biorąc pod uwagę wkład w rozwój sztuki, taki wybór wydaje się być w pełni uzasadniony.

***

Interesujecie się sztuką? Bywacie w muzeum? Nie, nie z wycieczką, ale tak ot, dla siebie, by w ciszy przyglądać się obrazom albo rzeźbom. A może architektura zwraca Waszą uwagę? Opowiedzcie! :)

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s