Muminki. Komiksy Tove Jansson, tom I

muminki.komiksyJedni znają je z japońskiej animacji emitowanej przez TVP w wieczornym paśmie dobranocek, inni z produkcji lalkowych tworzonych przez łódzkie studio filmowe Se-ma-for, a jeszcze inni – i tych jest pewnie najwięcej – z cyklu powieści fińskiej pisarki Tove Jansson (pierwsza książka z przygodami tych antropomorficznych stworzonek ukazała się w roku 1945). Prawda jest taka, że mało kto nie zna Muminków; fińskie trolle i ich nietuzinkowi przyjaciele na długie lata podbili serca nie tylko dzieci, ale i dorosłych. Tove Jansson stworzyła bowiem postacie genialne – pełne uroku, oczywiście, ale też ludzkich przywar i słabości, przez co stawały się z miejsca bliskie wpierw czytelnikom, a z czasem, wraz z rozwojem mediów, również szerszemu gronu odbiorców.

Autorka była również wspaniałą rysowniczką – w roku 1947 w ręce czytelników, oprócz trzeciego tomu historii o mieszkańcach Doliny Muminków, trafiły pierwsze paski komiksowe z udziałem sympatycznych trolli i ich przyjaciół. Kilka lat później, w roku 1953, agencja prasowa British Associated Newspapers podpisała kontrakt z Tove Jansson i od tamtej chwili (aż po rok 1975) paski z przygodami Muminków pojawiały się regularnie w największym w tamtym czasie dzienniku, „Evening News”, zdobywając coraz większą popularność; u szczytu ich sławy paski przedrukowywało 120 tytułów prasowych w 40 różnych krajach dla ponad 20 milionów czytelników. Łącznie powstały 73 komiksy o Muminkach (w latach 1954-1957 Tove tworzyła komiksy osobiście, w latach 1957-59 współpracowała już z bratem, Larsem, a od roku 1960 pracę nad paskami przejął Lars, by Tove mogła skupić się na powieściach); wszystkie one zostały zebrane przez kanadyjską oficynę Drawn & Quarterly – z tego wydania skorzystało wydawnictwo EneDueRabe, prezentując polskiemu czytelnikowi pierwszy z pięciu tomów komiksów. Dodać trzeba, że komiksowe historie o Muminkach już wcześniej ukazywały się w Polsce, jednak dopiero teraz czytelnik ma okazję poznać je w całości i chronologicznie.

[Mamusia Muminka]: Czyż to spokojne życie nie jest cudowne, kochanie?

[Tatuś Muminka]: Ta-a-ak, ale byłoby jeszcze cudowniejsze, gdyby zdarzyło się coś ekscytującego i strasznego.

Tom pierwszy muminkowych pasków to cztery historie: „Muminek i zbójcy”, „Muminek i życie rodzinne”, „Muminek na Rivierze” oraz „Muminek na bezludnej wyspie”. Wszystkie zaczynają się podobnym kadrem – wypiętą pupą Muminka, po której następuje zazwyczaj jakaś jego krótka refleksja. Smaczkiem dla spostrzegawczych jest ryjkopodobna postać, Cień, który podąża śladami naszych (kolejnych) bohaterów; pojawia się on zazwyczaj gdzieś na uboczu, na marginesie, w cieniu właśnie i niby jego rola jest nieznaczna, a jednak niejednokrotnie bawi on czytelnika. Poza nim mamy galerię klasycznych postaci. Muminek jest jak zwykle maminsynkiem i brak mu asertywności, Mamusia Muminka jest troskliwa, (nad)opiekuńcza i opanowana, Tatuś Muminka – żądny przygód, często z rzewnością wspomina czasy młodości, jakby wszystko co dobre było już za nim (popala przy tym cygara, uwielbia whisky i ciągnie go do hazardu). Ryjek, przyjaciel Muminka, którego poznajemy już w pierwszych paskach, uparcie chce zostać sławny i bogaty (niekoniecznie w legalny i uczciwy sposób), Włóczykij natomiast (popalając fajkę, a czasem i podebrane Tatusiowi Muminka cygara) zdaje się kompletnie nie interesować dobrem doczesnym – byle mieć co zjeść i co na siebie włożyć. W komiksowych historiach spotykamy też Pannę Migotkę, roztropną i uroczą, choć z widoczną słabością do biżuterii, oraz Mimblę – piękną jak zawsze. Na resztę bohaterów trzeba będzie poczekać.

[Włóczykij]: Nawet rodzice czasem potrzebują odmiany.

Kreska Tove Jansson jest prosta i oszczędna, nieliczne tylko kadry bogate są w detale. Zdaje się, że dla autorki bardziej liczyło się, co jej postacie mają do powiedzenia, a nie to, jak wyglądają i co je otacza. A do powiedzenia mają wiele. I to jak! Z sarkazmem, ironią na najwyższym poziomie. (Zrzucanie przekleństw na ciotkę Jaśkę – boskie!) Posługując się sympatycznymi trollami i ich bliskimi, Jannson zilustrowała świat ludzi: ich przywary, pogoń za pieniądzem, sentymenty, niezdecydowanie, marzenia o fortunie, próżność… Ale też i te dobre cechy; wyrozumiała, ciepła i zawsze zorganizowana Mamusia Muminka zdaje się być przeciwwagą dla większych i mniejszych słabości pozostałych bohaterów. W świecie wykreowanym przez fińską pisarkę i rysowniczkę przeglądamy się jak w lustrze, mimo upływu lat.

___

Muminki. Komiksy Tove Jansson. Tom I
oryg.: Moomin Book One: The Complete Tove Jansson Comic Strip by Tove Jansson (1953-1959)
przeł.: Ewa Kozyra-Pawlak
Wydawnictwo EneDueRabe, Gdańsk 2015

 

4 thoughts on “Muminki. Komiksy Tove Jansson, tom I

  1. @Agnieszka
    Biografia Tove przede mną, już sobie nawet postanowiłam, że koniecznie w tym roku, bez względu na wszystko ;) Komiks polecam, sama czekam na kolejne tomy. Nie dodałam w recenzji, że album jest pięknie wydany, w twardej okładce, na dobrej jakości papierze – cudo <3

    Lubię

  2. Wow, pierwsze słyszę o komiksie! Uwielbiam Muminki, jak większość bałam się Buki (ale jednocześnie było mi jej szkoda, taka samotna…) i kochałam się we Włóczykiju :D Dzięki za podzielenie się opinią :)

    Lubię

  3. @Blair
    Nie ma za co! :) Mam nadzieję, że prędko uda ci się zdobyć komiks – Włóczykij narysowany jest świetnie, ma te wszystkie cechy, za które się go uwielbia, ten niemal stoicyzm ;D

    Lubię

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s